Avrupa'ya yakın konumu, geniş üretim altyapısı ve rekabetçi birim fiyatlarıyla Türkiye, birçok yabancı alıcı için ciddi bir tedarik seçeneği oluşturur. İlk kez tedarik eden bir alıcı için ise yaklaşım, birkaç başlığın proje bazında değerlendirilmesine bağlıdır — tek bir doğru yoktur, ürün + hedef pazar + rol + risk birlikte sonucu belirler.
Üretici bulma yöntemi
En istikrarlı yaklaşımlar sanayi odası / ihracatçı birliği ağları, sektörel fuar ziyaretleri ve güvenilir yerel bir ortak eliyle yürütülen sahada araştırmayı birleştirir. Yalnızca B2B platformlarından kurulan ilişkilerde doğrulama katmanı eksik kalır; her platform teması, sahada doğrulama veya belge inceleme ile desteklenir.
Rol tanımları
Uluslararası ticarette rollerin net ayrımı sözleşmenin ve belge zincirinin temelidir: tedarikçi (supplier), ihracatçı (exporter), varış ithalatçısı (importer of record), alıcı (consignee), bildirim tarafı (notify party). Projede her rolün kime ait olduğu — ve her birinin yükümlülüğü — baştan yazıya dökülür.
Teslim ve ödeme koşulları
Incoterms (EXW, FOB, CIF, DAP vb.) teslim ve risk sınırını tanımlar. İlk kez tedarik eden bir alıcı için "en iyi" tek bir model yoktur: ürün grubu, taşıma modu, rol dağılımı, sigorta tercihleri ve finansman olanakları birlikte sonucu belirler. Ödeme tarafında da avans, akreditif, belgeli ödeme gibi seçeneklerin her birinin risk profili farklıdır. Hangi kombinasyonun uygun olduğu uzman katkısıyla, projenin kapsamına göre kararlaştırılır.
Hedef pazar gereksinimleri
Varış ülkesindeki ithalat izni, zorunlu sertifikalar, etiket + dil kuralları, laboratuvar testleri — ürün grubu + hedef ülke kombinasyonuna göre değişir. Tüm ürünlerde aynı belge listesi beklenmez. Hedef pazar değerlendirmesi, ilk sipariş kararı verilmeden önce yerel uzman veya resmi kaynaklarla doğrulanır.
Numune ve kalite sınırı
Numune turları, kabul kriterleri ve final referans numunenin saklanması, seri üretim öncesinde beklentileri somutlaştırır. Uyumsuzluk prosedürü — ne tespit edilince ne olacak — sözleşmenin bir parçası olarak önceden yazılır.
TRADIQ koordinasyon vs doğrudan model
Koordinasyon modelinde üreticiyle satın alma sözleşmesinin tarafı müşteri olabilir; TRADIQ'ın yetki ve sorumlulukları hizmet kapsamında belirlenir. TRADIQ'ın doğrudan satıcı olduğu uygun projelerde ise alıcının ticari muhatabı TRADIQ olur. Türkiye'den yabancı ülkeye tedarikte satıcı, ihracatçı, varış ülkesindeki ithalatçı ve teslim sorumlulukları ayrıca yazılı belirlenir. Türkiye'ye ithalat ve yurt içi satış modelinin koşulları, yabancı alıcı projelerine kendiliğinden uygulanmaz.
Türkiye'den yabancı alıcıya tedarik sürecinin adım adım özeti Türkiye'den Tedarik sayfasında tanımlıdır.
Pratik notlar
- Üretici araştırması yalnızca platform kaynaklı değil, saha veya belge doğrulamalı mı?
- Rol tanımları (supplier, exporter, importer of record, consignee, notify) sözleşmede net mi?
- Incoterms + ödeme koşulları projeye özel olarak, uzman katkısıyla belirlenmiş mi?
- Hedef ülke gereksinimleri (ithalat izni, sertifika, etiket, test) ürün grubuna göre değerlendirildi mi?
- Numune kabul + uyumsuzluk prosedürü sözleşmede yazılı mı?
- TRADIQ koordinasyon mı doğrudan model mi — proje için uygunluk değerlendirmesi yapıldı mı?
- Varış gümrük işlemleri yetkili uzmanlarla planlanıyor mu?